
ยาสามัญประจำบ้าน เป็นชื่อเรียกกลุ่มยาทั้งแผนปัจจุบันและแผนโบราณที่กระทรวงสาธารณสุขกำหนดให้ประชาชนทั่วไปซึ่งไม่ได้เป็นแพทย์หรือดำเนินการทางแพทย์สามารถใช้ได้อย่างไม่อันตรายเพื่อรักษาตนเองเบื้องต้น เช่น ใช้รักษาอาการเจ็บป่วยเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่ไม่รุนแรง อย่างไอ ปวดศีรษะ ถูกน้ำร้อนลวก ท้องอืด ท้องเฟ้อ หรือถูกมีดบาด เป็นต้น และสามารถหาซื้อได้ทั่วไปโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ โดยจะเป็นชุดยาที่ใช้รักษา บรรเทา หรือป้องกันอาการบาดเจ็บหรือความเจ็บป่วยในเบื้องต้นเพื่อให้อาการนั้นดีขึ้น ซึ่งทุกคนสามารถนำมาใช้รักษาตัวเองหรือคนใกล้ชิดเองได้ แต่ละบ้านควรมีชุดยาสามัญไว้อย่างน้อย 1 ชุด ควรเก็บไว้ในที่ที่แห้ง หลีกเลี่ยงการโดนแสงแดดโดยตรง และสะดวกต่อการหยิบใช้ ทุกคนจัดชุดยาสามัญได้ด้วยตัวเองหรือหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป โดยไม่จำเป็นต้องมีใบสั่งแพทย์ โดยฉลากยาจะมีคำว่า “ยาสามัญประจำบ้าน” ในกรอบสีเขียวมีขนาดตัวอักษรที่อ่านได้ชัดเจน และระบุคำว่า “ยาสิ้นอายุ” เพื่อแสดงวัน เดือน ปี พ.ศ. ที่ยาสิ้นอายุ และควรหมั่นตรวจสอบชุดยาเป็นประจำ หากพบยาที่เสื่อมสภาพหรือหมดอายุควรเปลี่ยนยาเพื่อความพร้อมต่อการใช้งาน โดยยาสามัญประจำบ้านที่ถูกระบุไว้มีทั้งหมด 53 ชนิด นำมาใช้รักษาโรคสามัญได้ทั้งหมด 16 กลุ่ม มีดังต่อไปนี้
- กลุ่มยาบรรเทาอาการปวด เช่น ยาเม็ดสำหรับบรรเทาอาการปวดและลดไข้ แอสไพริน ยาเม็ดและยาน้ำสำหรับบรรเทาอาการปวดลดไข้ พาราเซตามอล โดยยาเม็ดจะมีขนาด 500 มก. และขนาด 325 มก. และพลาสเตอร์ช่วยบรรเทาอาการปวด
- กลุ่มยาแก้แพ้ ลดน้ำมูก เช่น ยาเม็ดแก้แพ้ลดน้ำมูก คลอร์เฟนิรามีน
- กลุ่มยาแก้ไอ ขับเสมหะ เช่น ยาน้ำแก้ไอ ยาขับเสมหะสำหรับเด็ก
- กลุ่มยาดม หรือยาทาแก้วิงเวียน หน้ามืด คัดจมูก เช่น ยาดมแก้วิงเวียน เหล้าแอมโมเนียหอม ยาดมแก้วิงเวียน และแก้คัดจมูก
- กลุ่มยาแก้เมารถ เมาเรือ เช่น ไดเมนไฮดริเนท
- กลุ่มยาสำหรับโรคปาก และลำคอ เช่น ยาแก้ปวดฟัน ยาดมบรรเทาอาการระคายคอ
- กลุ่มยาแก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องขึ้น ท้องเฟ้อ เช่น ยาแก้ท้องอืด ท้องเฟ้อ ยาธาตุน้ำแดง
- กลุ่มยาแก้ท้องเสีย เช่น ยาแก้ท้องเสีย ผงน้ำตาลเกลือแร่
- กลุ่มยาระบาย เช่น ยาระบายกลีเซอรีน ชนิดเหน็บทวารหนักสำหรับเด็กและผู้ใหญ่
- กลุ่มยาถ่ายพยาธิลำไส้ เช่น เบนดาโซล ใช้ถ่ายพยาธิตัวกลม
- กลุ่มยาบรรเทาอาการปวดกล้ามเนื้อ แมลงกัดต่อย เช่น ยาหม่องชนิดขี้ผึ้ง
- กลุ่มยาสำหรับโรคตา เช่น ยาหยอดตา ซัลฟาเซตาไมด์
- กลุ่มยาสำหรับโรคผิวหนัง เช่น ยารักษาหิดเหา เบนซิล เบนโซเอต
- กลุ่มยารักษาแผลติดเชื้อไฟไหม้ น้ำร้อนลวก เช่น ยารักษาแผลน้ำร้อนลวกฟีนอล
- กลุ่มยารักษาแผลติดเชื้อไฟไหม้ น้ำร้อนลวก เช่น ทิงเจอร์ไอโอดีน
- กลุ่มยาบำรุงร่างกาย เช่น ยาเม็ดวิตามินบีรวม
